خالديان ابو بكر و ابو عثمان ، محمد و سعيد ، فرزندان هاشم ، از مردم يكى از دهات موصل ، بنام خالديه بوده ، و هر دو ، شاعر و اديب پرحافظه ، و بديهه‌گو و سرعت در جواب داشتند . ابو بكر - يكى از آنها - در وقتى كه من اظهار تعجب و شگفتى از بسيارى محفوظات و سرعت جوابش در بديهه‌گوئى ، و سخنوريشان مىنمودم - به من گفت : من هزار افسانه شب در حفظ دارم كه هريك از آنها در حدود يك‌صد ورق است . و با اين وصف ، باز اگر چيزى مورد پسندشان مىگرديد ، از صاحبش چه مرده و چه زنده ، مىربودند و اين هم نه براى آن بود كه در گفتن شعر عاجز باشند بلكه سرشت و خوى طبيعى آنها چنين بود . ابو عثمان پيش از مردن ، شعر خود و برادرش را جمع كرده و گمان دارم غلامشان بنام رشا نيز آن را در حدود هزار ورق جمع‌آورى كرده است . وفات ابو بكر در سال . . . ( و وفات ) ابو عثمان در . . . و هر دو اين كتابها را داشتند : كتاب حماسة شعر المحدثين . كتاب اخبار الموصل . كتاب فى اخبار ابى تمام و محاسن شعره . كتاب فى اخبار شعر ابن الرومى . كتاب اختيار شعر البحترى . كتاب اختيار شعر مسلم بن الوليد . سرّى بن احمد . . . كندى ، از مردم موصل ، شاعر خوش‌بيانى بود كه سرقت زيادى داشت ، بيانش شيرين و بسيار خوش‌طينت و شيفته توصيف و تشبيه بود و دنبال آن مىگشت . منظر خوبى نداشت ، و از علوم بجز شعر گفتن چيز ديگر نمىدانست ، پيش از مرگ اشعار خود را مرتب داشته كه در حدود سيصد ورق بود ، و بعد چيزهائى نيز بر آن افزود . بعضى از اديبان متأخر آن را به ترتيب حروف درآورده‌اند . ابو الحسن بن نجيع « 1 » نامش . . . از مردم بغداد است كه مدتها در موصل اقامت داشته و از متكلمان و شاعران بود ، و در موصل وفات يافت و پيش از مرگ اشعار خود را مرتب كرد و در حدود پانصد ورق است . تميمى ابو الحسن على بن محمد ، از مردم بغداد . و مقيم موصل . شعرش پانصد ورق است .

--> ( 1 ) ف ( ابن النمح ) .